Doğrudan Teminde Yasaklılık

Bilindiği üzere 4964 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 12. maddesi ile doğrudan temin ihale usulleri arasından çıkarılmıştır. Bu aşamadan sonra doğrudan temin alımlarında yasaklılık teyidinin yapılıp yapılmayacağı ya da doğrudan temin ile yapılan alımlarda yasaklılık koşullarının oluşması durumunda yasaklama yapılıp yapılamayacağı tartışılagelen bir husustur. Yazımızda söz konusu durumlara ilişkin açıklamalar yapılacaktır.

İhalelerden kimler yasaklanır?

Yasaklama, ihale sürecine etki eden yasak fiil ve davranışlardan dolayı gerçek veya tüzel kişilere uygulanan bir yaptırım çeşididir.  Yasaklama değişik durumlarda oluşabileceğinden yasaklamaya ilişkin diğer hususlar için şu yazımızı okuyabilirsiniz.

Doğrudan Temin Nedir?

Doğrudan temin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre bir ihale usulü olmayan, ihale usullerinde belirtilen kurallara uyulmaksızın, 4734 sayılı Kanunun 22’nci maddesinde belirtilen durumlarda idarelerce kullanılabilecek bir satın alma yöntemidir.

4734 sayılı Kanunun 22’nci maddesinde belirtilen hallerde ihtiyaçların; Kanunun 18 inci maddesinde sayılan ihale usulleri için tespit edilen kurallara uyulmaksızın; ilan yapılmadan, teminat alınmadan, ihale komisyonu kurma ve anılan Kanunun 10 uncu maddesinde sayılan yeterlik kriterlerini arama zorunluluğu bulunmaksızın, ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak temin edilmesi mümkün bulunmaktadır.

Doğrudan teminde yasaklama kararı verilebilir mi?

4734 sayılı Kamu İhale Kanununda belirtilen yasaklama hükümleri ihale usullerine ilişkin olduğundan, 4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesine göre ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilebilmesi mümkün değildir.

Doğrudan temin usulünün bir ihale usulü olmaması nedeniyle, işin yapılması için teklif verenlerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 11 inci maddesinde düzenlenen yasaklılar kapsamına girip girmediğine ilişkin bir inceleme yapılmasına hukuken olanak bulunmamaktadır. (DANIŞTAY Birinci Dairesi,  Esas No: 2009/1123, Karar No: 2009/1440)

Doğrudan temin alımlarında yasaklama teyidi yapılmalı mıdır?

4734 sayılı Kanunun 22’nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir.

Ancak, anılan Kanunun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerekmektedir.

Her ne kadar bir ihale yöntemi olmasa da ve 4734 sayılı Kanunda açıkça belirtilmese de 22/d bendi uyarınca yapılacak alımlarda yasaklılık teyidinin yapılması gerektiği Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilmektedir.

Buna göre 22/d bendi dışındaki alımlarda yasaklılık teyidi yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Yasaklılık teyidi yapılıp da yasaklı bir istekli olması durumunda dahi alım yapılabilecektir.

Sayıştay Başkanlığı yapmış olduğu denetimler sırasında 22/d ile yapılan alımlarda yasaklama teyidine ilişkin eksiklikler görmesi durumunda konuyu kamu denetim raporlarına taşımaktadır.

Örnek olarak Çanakkale Gelibolu Belediyesinin 2017 yılı Sayıştay Düzenlilik Raporunda bahsettiğimiz konuya ilişkin bulguya yer verilmiştir;

Yasaklılardan doğrudan temin ile alım yapılabilir mi?

Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtildiği üzere 22/d dışındaki alımlarda yasaklılık teyidi yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Buradan çıkarımla 22/d dışındaki bentler ile yapılacak alımlarda yasaklı firmalardan alım yapılabilecektir. Ancak 22/d yöntemi ile yapılan alımlarda yasaklı gerçek/tüzel kişilerden alım yapılabilmesi mümkün değildir.

Doğrudan temin ile yapılan bir alımda sözleşmenin uygulanması sırasında yasaklama kararı verilebilir mi?

Doğrudan temin yöntemi ihale yöntemi olmadığından 4735 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesinde öngörülen müeyyidelerin uygulanması mümkün değildir.

Doğrudan temin ile yapılan alımlarda ortaya çıkan yasak fiil ve davranışın suç teşkil etmesi durumunda hangi yaptırımlar uygulanabilir?

Doğrudan temin usulüyle yapılan alımlarda ortaya çıkan 4734 sayılı Kanunun 17 inci ve 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışların Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil etmesi; bu fiil veya davranışlar için ceza sorumluluğuna ilişkin hükümlerin uygulanmasına engel teşkil etmez.

Doğrudan Temin ile yapılan alımlarda ihaleye fesat suçu oluşabilir mi?

Doğrudan temin yönetiminin bir ihale usulü olmadığı, sadece madde metninde belirtilen durumlarda idarelerce kullanılabilecek bir satın alma yöntemi olduğu anlaşılmakla; sanıklara atılı ihaleye fesat karıştırma suçunun unsurları itibariyle oluşmayacağına ve ancak görevi kötüye kullanma suçunu oluşabileceğine hükmedilmiştir. (YARGITAY  5. Dairesi 28.02.2013 tarih, 2012/3588 esas ve 2013/1487 kararı)

Ayrıca doğrudan teminle ilgili Doğrudan Teminde Vergi Borcu Sorgulaması ve Doğrudan Temin Alımlarının Kısımlara Bölünmesi yazılarımızı da okumanızı tavsiye ederiz.

Sosyal medyada bizi takip edin. 

Facebook sayfamız için TIKLAYIN

Twitter sayfamız için TIKLAYIN

İnstagram sayfamız için TIKLAYIN

Kaynak: www.hukuknediyor.com
(Bu yazı kaynak gösterilip ve aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

2,434 total views, 3 views today

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir